Post-its en mindmaps over Positieve Gezondheid

Samen lekker brainen over Positieve Gezondheid. En wat die benadering kan betekenen voor ouderen die leven met dementie. Dat gebeurde tijdens 3 cocreatiesessies in Tilburg.

Positieve Gezondheid is een andere manier om tegen gezondheid en ziekte aan te kijken. Minder medisch, met meer aandacht voor hoe het sociaal en psychisch met mensen gaat. De dementiezorg werkt nog weinig volgens deze benadering. De Brabantse proeftuin dementie en GGzE hebben Positieve Gezondheid benoemd als pijler. Daarom nodigde de proeftuin 25 zorgprofessionals uit, om samen na te denken over de vraag: hoe kunnen we – met het gedachtengoed van Positieve Gezondheid – ouderen die leven met dementie meer regie geven over hun leven?

Cocreatiesessies

In juni vonden de 3 bijeenkomsten over Positieve Gezondheid plaats. Eén op het kantoor van het Zorgnetwerk Midden-Brabant, en twee – even weg uit de dagelijkse context – in een hoeve onder de rook van Tilburg. Met geitengeblaat op de achtergrond inspireerden de professionals elkaar tijdens cocreatiesessies om met een frisse blik te kijken naar mensen met dementie en hun wensen en mogelijkheden.

Maar... wat is Positieve Gezondheid eigenlijk?

Mensen zijn niet hun ziekte. Toch kijkt de zorg vaak vooral naar klachten en gezondheidsproblemen van mensen – dáár moet volgens de professional wat aan gedaan worden. Positieve Gezondheid legt minder accent op de ziekte van mensen, maar meer op de mensen zelf. En op wat zij willen. Wat geeft hun leven betekenis? Hoe staat het met hun mentale welbevinden? En hoe kan persoonsgerichte zorg mensen helpen zelf de regie over hun leven te houden? De zorgsector omarmt deze Positieve Gezondheidsbenadering steeds breder. Maar de dementiezorg nog niet. “We kijken vooral naar wat mensen niet meer kunnen en nemen de regie bij thuiswonende ouderen al gauw over”, klonk het tijdens 1 van de sessies. En: “Loslaten is heel belangrijk, maar ook moeilijk voor mensen die in de zorg werken.”

mindmap

De mens mens laten zijn

Eline van der Meer, masterstudent Healthy Ageing Professional aan de Hanzehogeschool Groningen, leidde de sessies, onder toeziend oog van haar begeleider Liselore Snaphaan (GGzE) en projectleider Elise Boone (Brabantse proeftuin dementie). In verschillende rondes zetten ze de zorgprofessionals aan het werk met post-its en mindmaps. Zo dachten de professionals samen na over hun drijfveren om vanuit de Positieve Gezondheidsfilosofie te gaan werken. Die zijn te vinden in de cliënten, de mensen met dementie: “Het is een benadering waarmee je de mens mens kunt laten zijn.” Maar drijfveren liggen zeker ook in het eigen werkplezier: “Deze manier van kijken geeft me energie!”

Loslaten

Maar als je wilt uitgaan van de mogelijkheden van mensen en hun ruimte wil geven om zelf aan te geven wat goed is voor hen, dan zullen de protocollen, meetgegevens en regeltjes wat naar de achtergrond moeten. Een zorgmedewerker van de Schakelring is heel enthousiast, maar constateert ook dat als je vanuit een zorg-leefplan werkt, het gesprek nou eenmaal veel over kwalen en euvels gaat. “En te weinig over de mensen, hun waardigheid en trots.” Ook in de huisartsenpraktijk wordt vooral gescoord op risico’s, vertelt een praktijkondersteuner. “Terwijl je ook zou kunnen vragen: 'Waar wordt u blij van?' Maar dat vraagt om een grote omslag in onze manier van werken.”

Leefboom

Over die omslag ging het natuurlijk ook, in de Tilburgse hoeve. Hoe zou je zelf als professional aan de slag kunnen met Positieve Gezondheid? Er zijn allerlei gesprekstools die daarbij kunnen helpen. Een programmamanager vertelt hoe ze bij Maasduinen met een ‘leefboom’ het gesprek aangaan over hoe iemand geleefd heeft. “Dat helpt om de persoon om wie het gaat beter te leren kennen, en zo te ontdekken wat iemand zou willen. Zo’n tool helpt om elkaar te vinden, en om iemands behoefte te koppelen aan ons aanbod.” Andere gesprekstools zijn bijvoorbeeld een actiewiel en een spinnenweb, met vragen waarbij de verschillende dimensies van Positieve Gezondheid aan bod komen.

buiten

Rebels

Masterstudent Eline werkt de komende maanden verder aan de ontwikkeling van een prototype dat Positieve Gezondheid in de dementiezorg kan helpen invoeren. Een beetje rebels moet je wel zijn, om de regeltjes en de protocollaire benadering wat te laten varen, bleek uit de nagesprekken. Maar dat mag ook, vindt Elise Boone: “Ook Minister De Jonge heeft aangegeven dat professionals best een beetje burgerlijk ongehoorzaam mogen zijn.”

Lees meer over Positieve Gezondheid >
Extra informatie: '(Ont)regel de zorg' >

 

inspiratie

'Enjoy the little things in life because one day you`ll look back and realize they were the big things'.

(Kurt Vonnegut)
©2017 Brabantse proeftuin dementie. Alle rechten voorbehouden.