zicht op licht

Licht. Je hebt het nodig om te kunnen lopen, slapen, leven. Mensen met dementie krijgen te weinig licht. Daardoor is de kans groter op allerlei klachten. Speciale verlichting biedt de oplossing. Daar doen we thuis bij de mensen onderzoek naar.

Voor een goed dag- en nachtritme hebben mensen met dementie 3 tot 5 keer zoveel licht nodig dan andere volwassenen. De praktijk leert dat dit moeilijk haalbaar is. In de regel krijgen mensen met dementie te weinig licht. Kan techniek hierin iets betekenen? De proeftuin zoekt dat uit. Want met het aanreiken van de lichtknop kunnen we mogelijk met 1 druk op de knop het dag- en nachtritme van mensen met dementie verbeteren.

Biodynamisch licht

Er bestaan verschillende technologiën die werken met licht. Denk aan de Hue lamp, therapielampen, wake up light en daglichtlampen. De ene techniek zet in op meer intensiteit van licht, de ander meer op kleur; de een geeft horizontaal licht (om direct in te kijken) en de ander verticaal licht. Er is ook een lichtsysteem dat al deze eigenschappen bundelt: biodynamisch licht. De proeftuin onderzoekt met 'zicht op licht' hoe gebruikers en zorgprofessionals dit biodynamisch licht thuis ervaren. En of biodynamisch licht een positieve bijdrage kan leveren aan het dag- en nachtritme.

Onderzoek relatie licht en dag- en nachtritme

Het onderzoek naar de relatie licht en dag- en nachtritme (vanaf 2016) is gedaan in een zogenaamde klinische setting, dus niet bij mensen thuis maar in een tijdelijke opvang in een kliniek. Over dat onderzoek is een publicatie verschenen in het online wetenschappelijk journal Building and Enviroment 150 (2019) 245-253 > Het gebruik van het lichtsysteem levert onder meer het volgende op:

  • het gemiddeld aantal keren 's nachts uit bed is afgenomen van 11 naar 5;
  • de gemiddelde aantal dutjes overdag is afgenomen van 16 naar 7 keer;
  • de totale tijd uit bed 's nachts is van 180 minuten naar 104 minuten.

We willen kijken of gebruikers deze effecten ook in een thuissituatie kunnen behalen. Daar loopt vanaf september 2019 een promotie-onderzoek naar. Daarvoor zijn de onderzoekers nog op zoek naar deelnemers. Lees de oproep >

Onderzoek naar ervaringen bij mensen thuis

Het onderzoek naar hoe gebruikers (mensen met dementie thuis) en zorgprofessionals biodynamisch licht ervaren (2017-2018) is afgerond. Het leverde een publicatie op in het tijdschrift ICT&health. Uit het onderzoek blijkt onder meer dat:

  • mensen met dementie nauwelijks stilstaan bij het belang van licht op een goed dag- en nachtritme;
  • de deelnemers over het algemeen positief zijn over het gebruik van lichtsysteem;
  • de deelnemers het dynamische aspect van het licht als bijzonder hebben ervaren;
  • zorgprofessionals twijfelen over de herkenbaarheid als lamp.

Lees alle bevindingen naar aanleiding van dit onderzoek in de ICT&health publicatie >
Lees het volledige onderzoeksverslag >

Overige onderzoeken

  • Daarnaast is in 2017 een onderzoek gestart naar het effect van biodynamisch licht op motorische onrust bij thuiswonende mensen met dementie. Naar verwachting zijn de resultaten daarvan begin 2020 bekend.
  • Ook loopt er nu een onderzoek naar het effect van biodynamisch licht op het slaapritme en eentje naar het effect van biodynamisch licht op het gedrag van thuiswonende mensen met dementie, de resultaten van beide onderzoeken zijn naar verwachting eind 2020 bekend.
  • Wat is het effect van biodynamisch licht op neuropsychiatrische symptomen? Ook daar heeft de proeftuin onderzoek naar gedaan. De publicatie daarvan in Gerontechnology komt in oktober 2019 online. Een greep uit de belangrijkste resultaten: een significante afname van ontremd gedrag; afname van medicatiegebruik; afname in de totaalscore van de belasting die de zorgverlener ervaart.

Betrokken organisaties

  • GGzE
  • Fontys Hogeschool
  • Sparckel
  • Tilburg University, Tranzo

Wil je meer informatie? Neem contact op met senior-onderzoeker Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

 

'Enjoy the little things in life because one day you`ll look back and realize they were the big things'.

(Kurt Vonnegut)
©2017 Brabantse proeftuin dementie. Alle rechten voorbehouden.